W Turynie proklamował powołanie królestwa wł. z Wi

Nierówności stanowych, ziemia dla chłopów spowodowały skierowanie przez Cavoura wojsk do Państwa Kościelnego z wyjątkiem prowincji rzym. obsadzonej przez garnizon franc. i Królestwa Neapolu, gdzie przeprowadzony pod ich nadzorem plebiscyt, zadecydował o dołączeniu obu państw do Sardynii; 1861 ogólnowłoski parlament w Turynie proklamował powołanie królestwa wł. z Wiktorem Emanuelem II, jako królem i stol. w Turynie od 1865 we Florencji; 1866 włączono do nowego państwa formalnie Wenecję, 1870 Rzym, ustanowiony stolicą - łącznie z Państwem Kościelnym czego nie zaakceptował papież , uznając się za więźnia Watykanu, obkładając przy okazji ekskomuniką państwo wł. i dynastię sabaudzką oraz wydając zakaz uczestniczenia katolików w życiu polit., m.in. w wyborach; do 1914 w nowym państwie rządzili mniej lub bardziej radykalni liberałowie, w tym okresie m.in. ujednolicono prawodawstwo, system administracji, edukacji, podatków i ceł, rowadzono